Onderwerpen

Mishandeling en moord

Mishandeling en moord

Het verhaal van Kezban

Het huwelijk van de Turkse, jonge vrouw Kezban Vural wordt gekenmerkt door ernstige mishandelingen. Haar man accepteert niet dat zij hem verlaat, en ook na de scheiding blijft hij haar lastigvallen, achtervolgen en bedreigen. Op 22 juni 1999 wordt Kezban in Zwijndrecht voor de ogen van haar kinderen door haar ex-man doodgeschoten.


Achtergrond

Niet alle (huiselijk) geweld dat gepleegd wordt in families waar familie-eer een grote rol speelt is eergerelateerd.
Er kan echter wel een verband zijn tussen geweld en de familie-eer. Geweld kan binnen de familie worden gebruikt om gehoorzaamheid aan de kuisheidsregels af te dwingen. Dit geweld blijft vaak verborgen voor de buitenwereld. Is er sprake van een eerschending die bekend is geworden, dan wordt geweld ook wel gebruikt om de eer te herstellen.  In dat geval moet de buitenwereld ook weten dat de eer is hersteld, en zal het dus vaker om zichtbare mishandeling gaan. in sommige culturen komt het bijvoorbeeld voor dat het gezicht van een vrouw die onkuis is geweest wordt verminkt.
Eerwraak of eremoord is de meest verstrekkende vorm van eerherstel. Met het vermoorden van degene die verantwoordelijk is voor de eerschending wordt niet met de persoon de eerschending verwijderd. De meeste eremoorden worden gepleegd op vrouwen, maar het komt ook voor dat zowel de vrouw als de man die betrokken waren bij de eerschending worden omgebracht.

Rechten en regels

Mishandeling en moord zijn strafbaar, en zijn niet toegestaan. Dat geldt in Nederland, maar ook in vrijwel alle andere landen van de wereld. Het zou in alle landen zo moeten zijn; want ook internationale mensenrechtenverdragen zijn duidelijk dat mishandeling en moord niet straffeloos mogen zijn. 'Eer' is geen geldige reden om iemand te slaan of te vermoorden. Iedereen die weet van mishandeling kan aangifte doen bij de politie. Iedereen die weet van een moord is verplicht om aangifte te doen bij de politie. Niet alleen degene die een moord heeft gepleegd is strafbaar; ook alle familieleden die plannen hebben gemaakt voor een eremoord, of die de dader helpen te ontsnappen, of bewijzen met bijvoorbeeld vals alibi zijn strafbaar.
In het verleden kwam het nog wel eens voor dat het handelen vanuit 'eer' werd gezien als een reden om een lagere straf op te leggen. Op dit moment is het eerder andersom: officieren van justitie en rechters willen heel duidelijk maken dat eergerelateerd geweld in Nederland niet wordt getolereerd, en zien het eermotief soms als reden om een hogere straf op te leggen.

Wat kun je doen?

Mishandeling
Als je wordt mishandeld is er alle reden om stappen te ondernemen. Mishandeling stopt niet vanzelf, en wordt meestal alleen maar erger als er niet wordt ingegrepen.
Mishandeling kan een reden zijn om naar de vrouwenopvang te gaan. Bedenk daarbij wel dat het verblijf in de vrouwenopvang meestal als (grote) eerschending wordt gezien, en dat dit dus ook risico's met zich mee kan brengen. Je zult alle risico's goed tegen elkaar moeten afwegen.
Als je wordt mishandeld kun je ook naar de politie gaan. Bij de politie zijn er speciale rechercheurs die veel weten van eergerelateerd geweld, en die eerzaken aanpakken op een manier waarbij jouw veiligheid voorop staat. Vraag hier wel naar wanneer je contact opneemt met de politie, want niet iedere politie-agent heft die kennis.
Het is moeilijk helemaal alleen alle risico's en mogelijkheden tegen elkaar af te wegen. Probeer dit te bespreken met iemand die je daarbij kan helpen. Dat kan iemand zijn die je kent, maar ook bijvoorbeeld ook een vertrouwenspersoon op school, of een medewerker van het Steunpunt Huiselijk Geweld. Zie voor de contactgegevens van verschillende organisaties de pagina links en telefoonnummers. Let er wel altijd op dat je degene aan wie je je verhaal vertelt kunt vertrouwen. Je eigen veiligheid is het belangrijkst!

Eerwraak (moord)
Als je bang bent voor eerwraak (moord) moet je je eigen veiligheid zeker op de allereerste plaats zetten. In dat geval is het eigenlijk altijd het beste om je zelf in veiligheid te brengen en zo snel mogelijk contact op te nemen met de politie en te vragen naar een in eerzaken gespecialiseerde rechercheur. Deze kan een risico-taxatie maken: via een speciale vragenlijst wordt dan nagegaan welke risico's je loopt. Vervolgens wordt in overleg met jou een veiligheidsplan gemaakt. Dat kan inhouden dat je naar een geheime opvang gaat, maar het kan ook zijn dat de politie nog mogelijkheden ziet voor bemiddeling. De politie zal altijd proberen om escalatie te voorkomen.
Je kunt ook direct contact opnemen met de vrouwenopvang. Een aantal opvanghuizen heeft een speciale beveiligde afdeling voor de opvang van meiden en vrouwen die vrezen voor eergerelateerd geweld. Dit zijn Fier Fryslan (058-2157084), De Bocht (013-5433073) en Duygu (010-4769044). Maar ook in andere opvanghuizen kun je terecht (zie pagina links en telefoonnummers). Wanneer je contact opneemt met de vrouwenopvang, doen zij ook een risico-screening. Wanneer het nodig is overlegt de opvang ook met de politie over de beste aanpak.

Lees ook