Onderwerpen

Maagdelijkheid

Maagdelijkheid: achtergrond

Eigenlijk horen in de meeste eer-culturen zowel jongens als meisjes maagd te blijven tot het huwelijk. In de praktijk geldt deze regel vaak alleen voor meisjes: voor jongens wordt het niet als oneervol gezien wanneer ze voor het huwelijk seksueel contact hebben gehad. Voor jongens is het van belang dat ze 'eervolle' vrouwen respecteren. Maar omdat meisjes die toestemmen in seksueel contact buiten het huwelijk altijd oneervol zijn, is het voor jongens niet erg met deze meisjes seksueel contact te hebben.
Hier is dus duidelijk sprake van een dubbele moraal.

Dubbele moraal

Niet lang nadat ze had verteld over haar geheime liefde, arrangeerde haar vader een ontmoeting met een Hindoestaanse jongen. Een student. Zeventien jaar was het joch. En moslim natuurlijk. De hint was duidelijk. Dit was de kandidaat die haar vader gekozen had. Accepteerde ze hem dan was ze een goede dochter. Wees ze hem af dan deugde ze niet.
Fatima aarzelde. De student had een probleem. Hij leek te veel op haar vader. Volgens hem was er een maat voor jongens en een maat voor meisjes. Jongens mochten doen en laten wat ze willen, zelfs vrijen voor het huwelijk. Het liefst met Hollandse meisjes. Maar moslimmeisjes moesten rein en kuis zijn en maagd blijven.
Uit: Als niemand luistert, verhalen van allochtone meisjes op een zwarte school. Hans Krikke, 2003

Maagdenvlies

Omdat maagdelijkheid in eerculturen zo belangrijk is, wil de familie graag dat deze maagdelijkheid wordt bewezen. Traditioneel gebeurt dat door te laten zien dat de vrouw bloedt bij de ontmaagding tijdens de huwelijksnacht. Maar steeds vaker worden er om zogenaamde maagdelijkheidsverklaringen of kuisheidsverklaringen gevraagd: een dokter moet dan controleren of een meisje nog maagd is; of haar maagdenvlies nog heel is.
Een groot probleem bij het 'bewijzen' van je maagdelijkheid is dat dit helemaal niet kan. Het maagdenvlies is geen vlies, wat scheurt bij de eerste keer dat je seksuele gemeenschap hebt. Het maagdenvlies is bij de meeste vrouwen een klein randje in de vagina. Ook bloeden veel vrouwen helemaal niet bij de eerste keer dat ze geslachtsgemeenschap hebben.

Kuisheidsverklaring

Zoals de regels van kuisheid en veiligheid voorschrijven moet Khadija, of eigenlijk haar vader, een kuisheidsverklaring voorleggen aan de vader van Mimoun. Een certificaat van onberispelijk en zedelijk gedrag van de aanstaande bruid. (..) Alleen een gediplomeerd arts in een ziekenhuis mag een dergelijke verklaring – na inwendig onderzoek – afgeven. Khadija weet dat alles afhangt van die verklaring. Zonder verklaring geen verloving, en dus ook geen trouwerij. Ontdekt de arts dat ze geen maagd meer is en van onderen is geopereerd, dan zal ze bekendstaan als een dochter die slecht is en schande brengt over zichzelf en haar vader.
Uit: Als niemand luistert, verhalen van allochtone meisjes op een zwarte school. Hans Krikke, 2003

Geen maagd meer, wat nu?

Eerverlies treedt op wanneer een eerschending bekend wordt binnen de gemeenschap. In een eercultuur is het dus voor de familie van belang dat het geheim blijft wanneer een meisje seksueel contact heeft gehad, of geen maagd meer is. Dat betekent ook dat alle eventuele gevolgen van seksueel contact, zoals een zwangerschap of een geslachtsziekte (SOA) geheim moeten blijven. Dit kan betekenen dat een vrouw die zwanger is wordt overgehaald of gedwongen om een abortus te laten plegen.
Het betekent ook dat er maagdenvlies-hersteloperaties worden uitgevoerd. Soms op verzoek van of onder druk van de familie (wanneer deze van de eerschending op de hoogte is), en soms door de vrouw / het meisje zelf buiten haar familie om (wanneer ze het verlies van haar maagdelijkheid ook voor haar eigen familie geheim wil houden).

Maagdelijkheid: rechten en regels

Je maagdelijkheid is van jou; jij bent degene die beslist of je maagd wilt blijven of niet. Als je nog geen 16 bent zijn er wel beperkingen in wat je wel en niet mag doen, maar die gelden vooral voor degene die seks heeft met iemand van onder de 16; niet voor de jongere zelf (zie onder kuisheid). Vanaf je 16e staat geen Nederlandse wet het hebben van seks in de weg.

anti-conceptie

Net zoals je zelf beslist of je seks wilt hebben; kun je ook zelf beslissen over anti-conceptie.
Vanaf 16 jaar of ouder kun je zelfstandig, dat wil zeggen zonder toestemming van je ouders, een geneeskundige behandelovereenkomst aangaan, dus ook de pil gaan gebruiken. Wanneer je niet wilt dat de arts hierover informatie aan je ouders geeft, mag hij of zij dat niet doen; er geldt een geheimhoudingsplicht. Als je wilt dat je behandeling geheim blijft: let dan wel op de informatie die mogelijk via de verzekering naar je ouders gaat. Maak goede afspraken met je arts en de verzekering, zodat je ouders niet ineens de rekening voor een anticonceptiepil ontvangen.
Als je nog geen 16 bent, moeten je ouders in principe toestemming moeten geven voor behandelingen, zoals het gebruik van de pil, en dat de arts ze daarover moet informeren. Op deze regel kan een uitzondering worden gemaakt als de behandeling kennelijk nodig is om ernstig nadeel voor de gezondheid te voorkomen of als de minderjarige de behandeling weloverwogen blijft wensen. Het is ter beoordeling van de arts om vast te stellen of er sprake is van een van deze uitzonderingen, en of er redenen zijn om de behandeling geheim te houden voor de ouders.
Condooms kun je bij de drogist of in de supermarkt kopen; hiervoor geldt geen leeftijdsgrens.

morning after pil

De morning-afterpil (ook wel noodpil) genoemd is zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek. Je hebt geen toestemming van je ouders nodig om hem te kopen, en je ouders worden er ook niet over geïnformeerd.

medische behandeling: abortus en maagdenvliesherstel-operatie

Als het om een medische behandeling, waaronder een abortus en een maagdenvlies-herstel-operatie, gaat, ligt het wat ingewikkelder met toestemming en geheimhouding.
Als je nog geen 16 bent moeten zowel jijzelf als je ouders toestemming geven voor een medische behandeling. Dat betekent dus dat je ouders je niet kunnen dwingen tot een behandeling die jij niet wilt. Maar het betekent ook dat je ouders in principe toestemming moeten geven voor behandelingen, en dat de arts ze daarover moet informeren. Op deze regel kan een uitzondering worden gemaakt als de behandeling kennelijk nodig is om ernstig nadeel voor de gezondheid te voorkomen of als de minderjarige de behandeling weloverwogen blijft wensen. Het is ter beoordeling van de arts om vast te stellen of er sprake is van een van deze uitzonderingen, en of er redenen zijn om de behandeling geheim te houden voor de ouders.
Vanaf 16 jaar of ouder kun je zelfstandig, dat wil zeggen zonder toestemming van je ouders, en zonder dat je ouders erover worden geïnformeerd, een geneeskundige behandelovereenkomst aangaan, dus ook een abortus of een maagdenvlieshersteloperatie ondergaan.
Let wel op: Als je wilt dat je behandeling geheim blijft, maak dan goede afspraken met je arts en de verzekering, zodat er niet 'per ongeluk' informatie over je behandeling naar je ouders wordt gestuurd, en ze bijvoorbeeld de rekening voor een anticonceptiepil ontvangen.

Voor iedere vrouw die officieel in Nederland woont is een abortus gratis. De behandelkosten worden betaald door de Algemene Wet bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Er is een wettelijke bedenktijd van 5 dagen dit gaat in vanaf het eerste gesprek met je huisarts tot het afbreken van de zwangerschap. Tot 23 weken is abortus mogelijk. Wel is het zo dat het na 13 weken om een andere (zwaardere) ingreep gaat dan daarvoor.
Voor begeleiding bij de beslissing over een abortus kun je terecht bij een arts of bij het FIOM. Zij kunnen je eventueel ook helpen zonder je ouders te informeren.

Maagdenvlies-hersteloperaties worden in Nederland hier en daar uitgevoerd. Veel artsen doen het niet, omdat ze er niet aan willen meewerken dat de mythe van het maagdenvlies (zie hiervoor) blijft bestaan. Sommige artsen doen het wel, omdat ze ervan overtuigd dat ze met zo'n operatie de vrouw die om hun hulp vraagt het beste helpen.

Lees ook