Columns

Geweld hoort niet en tolereren we niet in Nederland

Geweld hoort niet en tolereren we niet in Nederland.

De DVD "Geweld is niet gewoon" die vandaag wordt gepresenteerd moet allerlei vormen van geweld in kringen van asielzoekers, vluchtelingen en ongedocumenteerden bespreekbaar maken. Maar hoe zit het met onszelf, is geweld in de Nederlandse samenleving inderdaad “ongewoon”? We moeten ervoor oppassen de illusie te wekken dat 'gegendered' geweld tegen vrouwen, homo’s en kinderen onder Nederlanders niet meer voorkomt. Het zijn vooral vrouwen die in Nederland slachtoffer worden van seksueel geweld en mishandeling en voor het overgrote merendeel zijn mannen de daders van geweld tegen vrouwen, homo’s en kinderen. Ons taalgebruik houdt de ongelijke genderverhoudingen in stand en ontwijkt waar het werkelijk om gaat: de vrouw wordt tot object gemaakt en de man wordt uit de wind gehouden. Dit blijkt wel uit de formulering: “Ik ben verkracht”, in plaats van “hij heeft me verkracht”. Laten we de dingen benoemen zoals ze zijn. Het begrip “gender” (hoe mannelijkheid en vrouwelijkheid gedefinieerd worden) kan ons inzicht geven in een deel van het probleem: “mannelijk” gedrag is aangeleerd. Het kan dus ook weer worden afgeleerd. Ook in de Nederlandse samenleving als geheel hebben we te maken met een gender systeem dat vrouwen benadeelt en geweld tegen vrouwen soms als iets “natuurlijks” ziet in plaats van als de schande die het werkelijk is.

Daarnaast wil ik waarschuwen tegen een superioriteitsgevoel ten opzichte van de ander, in dit geval de doelgroep van medelanders met een niet-Nederlandse achtergrond. Een begrip als “eerwraak” kent een etnische kleuring. Vaak stellen wij onszelf voor als beschaafd, modern en geëmancipeerd en “de ander” als onbeschaafd, traditioneel, ongeëmancipeerd en meestal islamitisch. Onze geschiedenis zorgt ervoor dat wij onszelf automatisch hoger inschalen dan de ander. Het Nederlandse nationale en internationale emancipatiebeleid richt zich bijna uitsluitend op `allochtone´ vrouwen, alsof alleen zij nog geëmancipeerd zouden moeten worden en de witte vrouw het eindpunt van de ontwikkeling is. Het maakt een wij-zij patroon zichtbaar dat bijdraagt aan de stereotypering van verschillende groepen vrouwen.

Het is daarom een goed idee de dvd “geweld is niet gewoon” niet alleen aan de doelgroep te laten zien maar hem ook te vertonen en bespreken in autochtone groepen.

Deze column is een (zeer korte) samenvatting van de lezing die Prof. Dr. Gloria Wekker, hoogleraar Vrouwenstudies aan de Universiteit Utrecht, in maart 2010 hield bij de lancering van de dvd “geweld is niet gewoon, ken uw recht; zoek hulp”.

De samenvatting is gemaakt door een van de vrijwilligers van Hallo Kezban.

De DVD "geweld is niet gewoon, ken uw recht; zoek hulp"is te bestellen bij Pharos.

Lees ook