Columns

De gevangen vrouw

Als dochter van het Oosten en vrouw van het Westen ken ik meerdere culturen van dichtbij. Ik heb het beste van deze twee werelden meegekregen, maar heb tijdens mijn huwelijk en echtscheiding ook de minder prettige kanten van deze soms onverenigbare tradities ervaren.

Vrouwen zoals ik trouwen twee keer. We trouwen een keer voor de burgerlijke stand in het stadhuis en we trouwen een keer bij een imam. Twee keer trouwen, houdt ook in dat we twee keer moeten scheiden. Burgerlijk scheiden is “makkelijker” en het wordt altijd door de rechter uitgesproken, maar de religieuze of burgerlijke scheiding naar het recht van het land van het land van herkomst is een zeer moeilijk gevecht. Als de man weigert religieus van de vrouw te scheiden, zit je als vrouw gevangen in het huwelijk. Ik ben zo’n gevangen vrouw geweest. Veel vrouwen leven nog steeds in huwelijkse gevangenschap. Vrouwen die tegen hun wil gedwongen worden om getrouwd te blijven of vrouwen die zich wel vrij voelen, maar door de sociale omgeving nog steeds als gehuwde vrouw gezien worden. Je kan er letterlijk ziek en gek van worden.

Toen ik als gevangen vrouw leefde en ik wanhopig probeerde om mijn religieuze echtscheiding te realiseren, werd mij door sommige seculiere vrienden, de hulpverlening en juristen die ik om oplossingen vroeg, geadviseerd om te breken mijn sociale omgeving en religieuze traditie, nooit meer naar islamitische landen te reizen. Ze zeiden me dat ik de hoop moest opgeven om een vrije vrouw te worden. Ik werd ook gewezen op de scheiding van Kerk en Staat in Nederland. Er waren zelfs mensen die zeiden dat het mijn eigen schuld was, omdat ik Moslim ben. Imams zeiden tegen mij dat ik mijn wens om een vrije vrouw te worden, moest opgeven of het bij een sharia rechtbank in het buitenland moest proberen. Ze vonden mij een slechte dochter, omdat ik met mijn verdriet en onmacht mijn ouders alleen maar ongelukkig maakte. Als dochter van het Oosten en vrouw van het Westen zat ik niet alleen gevangen in het huwelijk, maar gevangen in twee werelden van onbegrip en dichte deuren.

Helaas ken ik veel vrouwen die in huwelijkse gevangenschap leven en die de hoop hebben opgegeven.

Ik heb heel veel geluk gehad met mijn advocaat die het aandurfde om een kort geding voor mij aan te spannen en dat we de zaak gewonnen hebben. In mijn zaak is huwelijkse gevangenschap als een onrechtmatige daad en een schending van mijn burgerrechten erkend: het recht om te huwen en het recht op een gezinsleven. Er is dus wel een mogelijkheid voor vrouwen met mijn achtergrond om zich te bevrijden uit het religieuze huwelijk!

De hulpverlening en juridische professionals weten vaak niet hoe ze de “gevangen vrouw” moeten helpen. Er was en is weinig bekend over de gevangen vrouw. Ik stelde mij een jaar geleden dan ook de vraag hoe ik iets kon betekenen voor vrouwen in zo’n situatie. Hoe kon ik mijn eigen ervaring en de vele andere joodse, katholieke en islamitische verhalen van vrouwen die ik op mijn pad tegenkwam onder de aandacht brengen en helpen. Met een geweldige team van gemotiveerde mensen en experts zijn we Femmes For Freedom begonnen. Wij nemen het op voor vrouwen in huwelijkse gevangenschap. Ook dit is een vorm van huwelijksdwang en geweld tegen vrouwen en moet strafbaar gesteld worden.

In veel religies worden vrouwen ongelijk behandeld. We moeten niet vergeten dat de gezagdragers van de religies mannen zijn en mannen in de loop der eeuwen de regels van de religies hebben opgesteld en deze regels nog steeds interpreteren. De vrouwenemancipatie is nergens een vanzelfsprekendheid geweest en we hebben er altijd voor moeten vechten. Religieuze vrouwen moeten NU binnen de religieuze gemeenschappen voor rechtvaardigheid, gelijkheid en vrijheid vechten en eisen.

We moeten de gevangen vrouw helpen, we moeten in verandering blijven geloven. De gevangen vrouw wordt beperkt in haar bewegingsvrijheid, recht op een gezinsleven, recht op waardigheid, rust, seksuele vrijheid en nog veel meer. Waarom moet de vrouw alles inleveren? Waarom moeten wij onszelf afsnijden van onze geschiedenis, families, religieuze en culturele tradities? Een geschiedenis, religie en cultuur die ons kracht geeft en tegelijkertijd beperkt en soms vernietigd. Met Femmes For Freedom vechten we tegen alle vormen van onderdrukking in met name de privésfeer en religieuze kringen. Religieuze vrouwen moeten hun bevrijding in het seculiere systeem zoeken en niet bij de gezagsdragers van de religie die vaak onbetrouwbaar zijn en bijna altijd voor de man pleiten. Aan seculieren is de boodschap om niet de ogen te sluiten voor het onrecht en geweld die in naam van religie en cultuur jegens vrouwen wordt gepleegd.

Alleen met samenwerking en steun van vrouwen, juristen, hulpverlening en religieuze organisaties kunnen we dit onderwerp agenderen en er iets aan doen. Ongeacht of we seculier, religieus, allochtoon, autochtoon, man of vrouw zijn: alle vormen van geweld en discriminatie tegen vrouwen moeten de wereld uit! Als wij niets  doen, zullen onze dochters ook in naam van de godsdienst en de mannenmacht lijden. Alleen wij mogen de heerser van ons leven zijn en niemand anders. Praat gruweldaden en wantoestanden nooit goed.  

Alle vrouwen zijn mooi en alle vrouwen zijn speciaal. Ook de gevangen vrouw moet van zichzelf gaan houden en in termen van zelfrespect, vrijheid en oplossingen denken en niet in termen van emotionele zelfvernietiging en beperkingen. Er is immers een keuze en mogelijkheid om weer een vrije vrouw te worden en van het prachtige leven te genieten! Wij mogen niet in ongelijkheid geloven, leven en accepteren. We moeten weer leren protesteren en voor onszelf vechten. We moeten elkaar gaan helpen en we gaan met Femmes For Freedom elkaar helpen! Alle vrouwen zij aan zij, ongeacht welk geloof we aanhangen, afkomst, politieke kleur, hetero of lesbo, gesluierd of ongesluierd, zwart of wit.

Lees ook